Co zmienia się w żywieniu naszych przedszkolaków? 🌱

Od września 2026 roku w placówkach oświatowych obowiązują nowe zasady żywienia dzieci. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest dieta planetarna, skąd wynika zmiana sposobu komponowania posiłków oraz jak wspólnie – w przedszkolu i w domu – możemy pomóc dzieciom odkrywać nowe smaki i budować zdrowe nawyki żywieniowe.

DIETA PLANETARNA W PRZEDSZKOLU

Zdrowie dziecka i troska o przyszłość naszej planety

Drodzy Rodzice,

od 1 września 2026 roku wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych. Zmiany te wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia i mają na celu wspieranie prawidłowego żywienia dzieci oraz kształtowanie dobrych nawyków żywieniowych. (Portal Edukacyjny)

W związku z tym w naszym przedszkolu coraz większą uwagę będziemy zwracać na sposób komponowania posiłków zgodny z zasadami diety planetarnej.

-Co to jest dieta planetarna?

Choć nazwa może brzmieć poważnie, dieta planetarna nie jest dietą odchudzającą ani dietą, w której całkowicie rezygnuje się z mięsa, nabiału czy innych znanych dzieciom produktów.

To po prostu sposób odżywiania, który łączy:

-troskę o zdrowie człowieka
-troskę o środowisko i planetę
-ograniczanie marnowania żywności

Najważniejsza jest różnorodność i odpowiednie proporcje. W codziennym jadłospisie powinno pojawiać się więcej warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i roślin strączkowych, a mniej produktów wysoko przetworzonych i nadmiaru cukru. Produkty odzwierzęce nadal mogą być elementem jadłospisu, ale w odpowiednio zbilansowanych ilościach. (bzsos.pl)

-Na czym będzie polegała zmiana?

Dzieci nadal będą otrzymywać pełnowartościowe, smaczne i różnorodne posiłki. Zmiana polega przede wszystkim na tym, że:

• warzywa i owoce będą ważnym elementem codziennych posiłków,

• częściej będą pojawiały się produkty zbożowe, w tym pełnoziarniste,

• większą rolę będą odgrywały rośliny strączkowe, np. fasola, soczewica, ciecierzyca czy groch,

• mięso, ryby i produkty mleczne nadal będą obecne w jadłospisie, ale ich ilość i częstotliwość będą odpowiednio planowane,

• ograniczane będą produkty z dużą ilością cukru i produkty wysoko przetworzone,

• będziemy zwracać większą uwagę na niemarnowanie żywności.

Dieta planetarna nie oznacza więc, że dzieci nagle będą jadły wyłącznie „zielone potrawy”. Jej celem jest stopniowe poznawanie nowych smaków i budowanie zdrowych przyzwyczajeń na całe życie. (bzsos.pl)

-Dlaczego wprowadzamy więcej produktów roślinnych?

Warzywa, owoce, produkty zbożowe i rośliny strączkowe są ważnymi elementami zróżnicowanej diety. Jednocześnie sposób produkcji żywności ma wpływ na środowisko, zużycie wody, klimat i różnorodność biologiczną.

To, co jemy, może być więc jednocześnie dobre dla naszego zdrowia i dla przyszłości planety. Właśnie dlatego coraz częściej mówi się o żywieniu, które łączy te dwa cele. (Portal Edukacyjny)

-A co, jeśli dziecko nie chce jeść nowych potraw?

To zupełnie normalne!

Dziecko potrzebuje czasu, aby poznać i zaakceptować nowe smaki. Czasami musi zobaczyć dany produkt wiele razy, zanim zdecyduje się go spróbować.

Dlatego w przedszkolu chcemy:

• zachęcać dzieci do próbowania, ale nie zmuszać,

• podawać nowe produkty obok tych już dobrze znanych,

• dbać o atrakcyjny wygląd i kolorystykę posiłków,

• angażować dzieci w rozmowy o jedzeniu,

• poznawać nazwy, zapachy, kolory i konsystencje produktów,

• pokazywać, że jedzenie może być ciekawą przygodą.

Naszym celem nie jest opróżniony talerz za wszelką cenę. Chcemy, aby dziecko stopniowo budowało dobrą relację z jedzeniem.

-Co Rodzice mogą zrobić w domu?

Ogromne znaczenie ma to, co dziecko widzi i czego doświadcza w domu. Nie trzeba wprowadzać rewolucji. Wystarczą małe, codzienne kroki.

Możemy wspólnie:

-Przygotowywać posiłki
Dziecko może umyć warzywa, mieszać składniki, układać kanapki lub wybierać owoce.

-Bawić się kolorami jedzenia
Zamiast pytać: „Czy zjesz warzywa?”, można powiedzieć:
„Zobaczmy, ile kolorów uda nam się dziś mieć na talerzu!”.

-Zachęcać, ale nie zmuszać
Warto powiedzieć:
„Możesz spróbować, jeśli chcesz”.
Dziecko ma prawo powiedzieć: „Jeszcze nie jestem gotowy”.

-Dawać dobry przykład
Dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację. Jeśli dorośli jedzą różnorodne produkty, dziecko ma większą szansę na otwarcie się na nowe smaki.

-Podawać nowe produkty wiele razy
Pierwsze spotkanie z nowym smakiem nie musi zakończyć się sukcesem. Dziecko może najpierw patrzeć, później dotknąć, powąchać, polizać, a dopiero kiedyś spróbować.

-Jeść razem
Wspólny posiłek bez pośpiechu i presji sprzyja budowaniu pozytywnej atmosfery wokół jedzenia.

-Czego lepiej unikać?

Nie warto:

• zmuszać dziecka do zjedzenia wszystkiego,

• straszyć konsekwencjami,

• zawstydzać,

• porównywać z rodzeństwem lub innymi dziećmi,

• obiecywać słodyczy w nagrodę za zjedzenie obiadu.

Zamiast:

„Zjedz wszystko, bo inaczej nie dostaniesz deseru!”

lepiej powiedzieć:

„Możesz spróbować. Jeśli dziś nie masz ochoty, być może następnym razem.”

Ważne: nie marnujemy jedzenia

Dieta planetarna wiąże się również z uczeniem dzieci szacunku do żywności.

W praktyce oznacza to między innymi:

• nakładanie odpowiednich porcji,

• zachęcanie do proszenia o dokładkę,

• wykorzystywanie produktów w sposób przemyślany,

• uczenie dzieci, skąd pochodzi jedzenie,

• zwracanie uwagi, aby nie wyrzucać żywności bez potrzeby.

WSPÓLNIE BUDUJEMY DOBRE NAWYKI

Przedszkole może zaproponować dziecku nowe smaki i doświadczenia, ale największe znaczenie ma współpraca domu i przedszkola.

Nie oczekujemy, że wszystkie dzieci od razu pokochają soczewicę, ciecierzycę czy każde warzywo. Chcemy jednak, aby miały możliwość poznawać, próbować, odkrywać i stopniowo poszerzać swoje preferencje żywieniowe.

Dieta planetarna to nie moda i nie rewolucja na dziecięcym talerzu.

To przede wszystkim nauka prostych zasad:

-Jedzmy różnorodnie.

-Poznawajmy nowe smaki.

-Nie marnujmy jedzenia.

-Dbajmy o siebie i o świat, w którym żyjemy.

Małe codzienne wybory mogą budować dobre nawyki na całe życie.

 

Dziękujemy Państwu za otwartość, współpracę i wspólne wspieranie dzieci w odkrywaniu zdrowego, różnorodnego jedzenia.

Razem uczymy dzieci, że troska o siebie zaczyna się od codziennych wyborów – także tych dokonywanych przy stole.